Wczytuję dane...

Siatka centylowa – dobry sposób na kontrolowanie rozwoju dziecka?

Siatka centylowa – dobry sposób na kontrolowanie rozwoju dziecka?

 Siatka centylowa to przydatne narzędzie, którym posługują się również lekarze pediatrzy w celu zweryfikowania prawidłowego rozwoju dziecka. Zawarte na siatce centyle, opracowane przez WHO, służą do zweryfikowania, jak na tle rówieśników rozwija się Twoje dziecko. To bardzo przydatna informacja, zwłaszcza w pierwszych latach życia Malucha, kiedy trudno oszacować czy dziecko prawidłowo rośnie, ale i odpowiednio przybiera na wadze. Siatkę centylową możesz wykorzystać też dla własnych celów. Jak czytać więc wyniki na tle ogólnie przyjętych norm?

  

Siatka centylowa – co warto o niej wiedzieć?

Siatka z centylami ma formę tabeli na której bardzo dobrze można monitorować rozwój fizyczny dziecka.

Na podstawie takiej siatki można ocenić prawidłowy rozwój:

  • wzrostu,
  • wagi
  • obwodu głowy.

Na siatce centylowej można też jednak sprawdzić BMI czy obwód ramienia. Te dodatkowe wyniki przydatne są zwłaszcza, kiedy siatka centylowa wskazuje rażące nieprawidłowości w systematycznym przybieraniu na wadze. Wszystko na siatce sprowadza się do dwóch osi, na których trzeba zaznaczyć wiek, lub wagę i wzrost dziecka (uwaga, do piątego roku życia wiek należy podawać w tygodniach). Miejscem przecięcia tych osi jest konkretny centyl, z którego można odczytać, jak dziecko rozwija się na tle innych dzieci tej samej płci i w tym samym wieku. Siatkę centylową można uzupełniać samodzielnie w domu, ale najlepiej odczytywać ją w konsultacji z położną albo lekarzem pediatrą, dzięki temu można upewnić się, że dziecko się prawidłowo rozwija, albo szybko wyłapać wszelkie nieprawidłowości.

 

Jak mierzyć dziecko do siatki centylowej?

By odczytać wyniki, trzeba najpierw uzyskać miarodajne parametry, a więc obwód główki, wagę czy wzrost dziecka. U niemowląt wzrost należy mierzyć w trzech etapach, ze względu na brak możliwości wyprostowania nóżek. Taki sposób mierzenia warto podpatrzeć podczas wizyty położnej, albo w trakcie kontroli u lekarza. Jeśli robisz to w domu to:

  • najpierw zmierz odległość od główki do bioder,
  • następnie od bioder do kolan
  • i na koniec od kolan do stóp.

 

Podobnie i ważenie wymaga specjalistycznej wagi, dlatego pomiary na siatce centylowej u niemowlaków najlepiej przeprowadzaj po każdej wizycie położnej, albo umów się na wizytę u pediatry. Starsze dzieci można już ważyć na wadze łazienkowej oraz wzrost mierzyć w tradycyjny sposób, zwracając uwagę, na wyprostowany kręgosłup i prosto rozstawione stopy.

 

Jak odczytywać wyniki na siatce centylowej?

Przez całą siatkę centylową przebiega kilka charakterystycznych krzywych z rozmieszczonymi centylami. Jeśli miejsce przecięcia wyznacza np. 40 centyl, to oznacza, że mierzone dziecko jest lżejsze albo niższe od 60% rówieśników tej samej płci i jednocześnie cięższe albo wyższe od 40% dzieci w danej populacji, w danym wieku i w danej płci. Czy jest powód do niepokoju, jeśli dziecko jest wyraźnie mniejsze od swoich rówieśników? Lekarze uspokajają, że dopóki wszystkie normy są spójne i nie ma żadnych rażących odstępstw, to wyniki na siatce nie powinny niepokoić rodziców. Siatka może jednak pomóc w lepszym kontrolowaniu wagi, jeśli np. normy wagi będą wyraźnie wyższe od pozostałych rówieśników tej samej płci.

 

Co powinno budzić niepokój w wynikach na siatce centylowej?

 Siatka centylowa jest prawdziwą skarbnicą wiedzy dla rodziców i to nie tylko dlatego, że powala umiejscowić dziecko na tle konkretnej populacji, ale przede wszystkim dlatego, że wskazuje odpowiednio wcześniej wszelkie nieprawidłowości. Taka siatka wskazuje bowiem przede wszystkim, czy dziecko dobrze się rozwija i czy nie dochodzi do nagłych, rażących dysproporcji pomiędzy wzrostem a wagą. Linia rozwoju powinna się wznosić bowiem w miarę systematycznie i jedynym wyjątkiem jest tutaj moment, kiedy dziecko przestaje być mierzone jako noworodek (około 104 tygodnia), wtedy zmiana sposobu kontroli wzrostu, może odbić się na wykresie. Warto porównywać też ze sobą poszczególne siatki centylowe, na której osobno mierzony jest wzrost, obwód główki i waga. Tu również ważne jest zachowanie proporcji i należy szukać pomocy lekarza jeśli np. wzrost znajduje się na górnych centylach, a waga na niskich. Takie dysproporcje wskazują bowiem np. na zahamowanie wzrostu albo problemy z przybieraniem prawidłowej masy ciała. Trzeba jednak pamiętać, że na wzrost dziecka wpływ ma naprawdę wiele czynników, dlatego siatka centylowa powinna być jedynie pretekstem do prowadzenia dodatkowych badań czy konsultacji u lekarza specjalisty.