Wczytuję dane...

Pozbawienie władzy rodzicielskiej – konsekwencje prawne

Pozbawienie władzy rodzicielskiej – konsekwencje prawne

Sprawowanie władzy rodzicielskiej pozwala rodzicom, albo opiekunom dziecka w pełni decydować o jego życiu, zdrowiu czy sytuacji finansowej. Kiedy jednak dochodzi do nadużywania tej władzy, to sąd może postanowić o jej całkowitym odebraniu bądź ograniczeniu jej wykonywania. Jakie są konsekwencje prawne dla rodzica, który został pozbawionych władzy rodzicielskiej?

 

Kiedy sąd może pozbawić rodzica władzy rodzicielskiej?

 

Pobawienie władzy rodzicielskiej następuje najczęściej na wniosek, złożony m.in. przez drugiego rodzica, dziadków, ale również na podstawie zawiadomienia, dokonanego przez urząd, policję, czy ośrodek wychowawczy. By jednak sięgnąć po tak restrykcyjne rozwiązania i pozbawić rodzica czy opiekuna prawnego władzy rodzicielskiej, musi zajść jedna z przesłanek:

  • trwała przeszkoda - czyli zachodzi okoliczność, na skutek której rodzic przez dłuższy czas nie może sprawować władzy, np. przez odbywanie kary pozbawienia wolności, wyjazd za granicę, albo przewlekłej choroby psychicznej czy też co się niestety coraz częściej zdarza - porzucenie dziecka przez ojca lub matkę itd.
  • nadużywanie władzy rodzicielskiej - w tym przypadku chodzi szczególnie o znęcanie się nad dzieckiem, zarówno psychiczne, jak i fizyczne, ale również zmuszanie go do nierządu, spożywania używek czy zażywania środków odurzających,
  • zaniedbywanie obowiązków wobec dziecka - jeśli działanie rodzica negatywnie odbija się na prawidłowym rozwoju dziecka, to również sąd może zdecydować o pozbawieniu władzy rodzicielskiej.

 

 

Jakie są konsekwencje odebrania praw rodzicielskich?

 

 

Rodzic, który został pozbawiony takich praw:

  • nie może już w żaden sposób decydować o życiu dziecka, o sposobie leczenia, wyborze szkoły, a nawet o zarządzaniu jego majątkiem. Taki rodzic traci też prawo do ulgi na dziecko, przy rozliczeniu podatkowym. To jednak oznacza, że drugi rodzic nie musi już konsultować np. wyjazdu za granicę, czy sposobu leczenia dziecka,
  • pozbawienie praw rodzicielskich nie zwalnia jednak z płacenia alimentów i nie ogranicza praw spadkowych. Rodzic ma więc nadal obowiązek uiszczać alimenty, a po jego śmierci, dziecko zachowuje prawo do dziedziczenia,
  • również pozbawiony władzy rodzicielskiej opiekun ma prawo do alimentów po dziecku bądź dziedziczeniu po nim,
  • pozbawienie praw rodzicielskich nie jest też jednoznaczne z ograniczeniem kontaktu z rodzicem. Jeśli sąd nie zadecyduje inaczej, to rodzic ma nadal prawo do widzenia się ze swoim dzieckiem czy odwiedzania go.

 

 

Co to oznacza w praktyce?

 

Często pozbawienie praw rodzicielskich wymuszone jest sytuacją prawną i życiową. Jeśli np. jeden z rodziców wyjedzie za granicę i więcej nie interesuje się losem dziecka, to nie może też uczestniczyć w jego życiu. To utrudnia wiele sytuacji, np. uzyskanie zgody na paszport, gdzie wymagane są podpisy dwóch rodziców czy opiekunów prawnych. Jeśli jedno z rodziców zostanie pobawionym całkowicie praw rodzicielskich, to na wniosku wystarczy już złożyć tylko jeden podpis. Trzeba też pamiętać, że istnieje różnica między całkowitym odebraniem praw rodzicielskich a ich ograniczeniem. W tym drugim przypadku rodzic tylko częściowo jest pozbawiony praw, a więc nadal może decydować w różnych sytuacjach, np. przy wyborze szkoły czy wyjazdów za granicę albo także będzie wymagany jego podpis przy wydaniu paszportu.

 

Co z alimentami? Jeśli dziecko nie chce płacić alimentów na rodzica, wcześniej pozbawionego władzy rodzicielskiej, to musi przeprowadzić osobne postępowanie sądowe. Konieczne są tutaj konkretne przesłanki, a decyzję może wydać tylko sąd. W innym przypadku rodzic ma prawo żądać alimentów. Podobnie jest w przypadku zasądzenia alimentów na dziecko. Brak władzy rodzicielskiej nie zwalnia z ich płacenia.

 

Czy prawa rodzicielskie można przywrócić?

 

Każdy rodzic, który został pozbawiony praw rodzicielskich, może złożyć wniosek do sądu o ich przywrócenie. Jeśli zmieniła się sytuacja i ustały przesłanki, na mocy których władza została odebrana, to sąd może pozytywnie rozpatrzyć taki wniosek. Najczęściej dzieje się tak, kiedy rodzic np. wraca z zagranicy albo skończył odbywać karę w więzieniu i teraz chce brać czynny udział w wychowaniu dziecka.